Эрка

Хотод...

2010-08-22T01:37:00.000-07:00

Усыг ус биш болгодог хүмүүсээс айгаад
Ус энүүгээр урсахаа больсон
Усгүй хот уйтгартай байна.
Модыг мод биш болгодог хүмүүсээс айгаад
Мод ч энд ургахаа байсан
Модгүй гудамж нүцгэн байна.
Усгүй, модгүй
Уйтгартай, нүцгэн
Утаат хотын уугуул би.
Шувууг шувуу биш болгодог хүмүүсээс айгаад
Шувууд ч энд харагдахаа больсон
Шувуугүй тэнгэр хоосон байна.
Загасыг загас биш болгодог хүмүүсээс айгаад
Загаснууд энд үзэгдэхээ больсон
Загасгүй гол эзгүй байна.
Хоосон, эзгүй
Хотод зөвхөн хүмүүс л үлдсэн.
Мөрөөдлийг минь мөрөөдөл биш болгочих вий гэхдээ
Мөрөөдлөө тэднээс нуудаг би
Итгэлийг минь итгэл биш болгочих вий гэхдээ
Итгэхээсээ ч бас айдаг би
Итгэл мөрөөдлөө зүрхэндээ тээгээд
Энэ хотод ганцаарддаг би

Зөвлөгөө: Чанар хамгийн зөв хэмнэлт

2010-08-04T20:28:00.000-07:00

Гэр ахуйдаа зарцуулдаг мөнгөө хэмнэнэ гэдэг нь ердөө л гэр бүлийнхээ хэрэгцээг зөв тодорхойлж, танд болон танай гэр бүлд яг ямар зайлшгүй хэрэгцээ байна вэ гэдгийг мэдсэнээр эхэлдэг. Хэмнэлт гаргаж эхлэхийн тулд хэрэгцээтэй зүйлсийнхээ жагсаалтыг боловсруул. Хамгийн том зүйлсээс эхлээд, жижиг гэлтгүй бүх л зүйлсийг тусгаж өгөхийг хичээх хэрэгтэй. Томоохон хэмжээтэй, үнийн дүн ихтэй зүйлсээс, жишээ нь байр, машин гэх мэт зүйлсээс маш их мөнгө хэмнэдэг гэдгийг сануулмаар байна. Томоохон зүйлсээс гаргасан хэмнэлт дээр чинь нэмээд хоол, хүнс болон хувцас, гоо сайхны барааны хэрэглээнээс гаргасан хэмнэлт чинь ороод эцсийн дүндээ үнэхээр сонирхол татам мөнгө хэмнэгдэн, танд үлдсэн байх магадлалтайг санана уу.

Ерөнхий зөвлөлгөө

Хэрэгцээ болон хүсэл хоёроо ялгаж сур: Хэрвээ та хэрэгцээ болон хүсэл хоёроо ялгадаг болж чадах аваас асар их мөнгө хэмнэх ур чадварыг эзэмшиж эхэллээ гэсэн үг. Хэрэгцээ гэдэг нь тодорхойлоход маш хялбар. Нэг үгээр бол таны амьд явахад зайлшгүй хэрэгтэй, байр, хоол, хувцас, тээврийн хэрэгсэл гэх мэт зүйлсийг хэлж байгаа юм. Хүсэл гэдэг нь таны болон танай гэр бүлийн амьдралыг мэдэгдэхүйц сайжруулах зүйлсийг хэлнэ. Одоо үед машин гэдэг бол жирийн хэрэгцээ болсон гэдэгтэй хэн ч маргахгүй байх. Бензин бага иддэг, овор багатай, сэлбэг нь хямд бөгөөд олдоц сайтай тэрэг бол энэ хэрэгцээг элбэгхээн хангачихдаг. Харин жийп болоод ирэхээрээ л хэрэгцээ гэхээсээ илүү хүсэл болчихож байгаа юм. Энийг яах гэж хэлээд байна вэ гэвэл таныг хэрэгцээ, хүсэл хоёроо бусдын нүдэнд лаг болж харагдах гэсэн хүслээсээ болж хольж хутгаад, эцсийн дүндээ санхүүгийн хувьд хүнд цохилтонд битгий өртөөсэй л гэсэндээ тэр шүү дээ.

Үнэ хямдтай нь дээр гэж үү? Ажиглаад байхад хүмүүс гар дээрх мөнгөө багасах тусам хэрэглээгээ хямд үнэтэй бараа бүтээгдэхүүн уруу чиглүүлдэг болох нь нотлогдсон байна. Бараг л олдмол рефлекс гэмээр юм уу даа. Гэхдээ, энэ нь үнэхээр зөв алхам мөн үү? Хямдхан авсан тэр бараанууд тань урт хугацааны турш таны хэрэгцээг хангаж чадах уу? Эсвэл таны хүсдэг үр дүнг танд өгч чадах уу? Та жишээ нь дэлгүүрээс хямдхан үсний шампунь авахаар зогсож байхдаа үр дүн нь ямар байх талаар эргэцүүлдэг үү, эсвэл үсээ л угааж байвал болоо гээд авчихдаг уу? Ихэнх үсний гэмтэл буюу хуурайшил, үс унах, хугарах, салаалах зэрэг нь хямд шампуниар угааснаас болдог гэдгийг та эрхбиш дуулсан л байлгүй. Эсвэл үнэ хямдаас нь болоод материал муутай цамц авчихаад, түүнийгээ бас л хямд үнэтэй угаалгын нунтагаар угаагаад байвал тун удахгүй бас дахиад нэг хямд цамц авч л таарна даа? Зөвхөн өнөөдөртөө гаргасан хэмнэлтээ жинхэнэ хэмнэлт боллоо гэж боддогоос болоод урт хугацаанд бид хэмнэхээсээ хамаагүй илүү зардал гаргачихсан байдгаа анзаардаггүй нь харамсам. Чанартай хүнсний бүтээгдэхүүн идэж хэрэглэснээр та ирээдүйд ходоодныхоо эмчилгээнд зарцуулах мөнгөө хэмнээд зогсохгүй, хамгийн гол нь эрүүл мэндээ бүтэн авч үлдэж байгаа юм шүү дээ. Эсвэл чанартай угаалгын нунтагаар хувцас хунараа угааснаар тухайн эдлэлийнхээ насыг уртасгаж байгаа хэрэг. Хэмнэлт гэж үнэндээ үүнийг л хэлнэ шүү дээ.

Үнэтэй зуршлууд ашигтай юу? Хүмүүс зарим тохиолдолд ямар нэг зүйл шинээр худалдан авахдаа хэрэглээндээ нийцэхүйц хэмжээнээс хэд дахин илүүг төлдөг. Жишээ нь $15'000-тай хүн $5'000-р машин авч унах боломж байсаар атал бүх мөнгөөрөө том жийп авч унадаг, эсвэл яг өртөгийг нь бодоод үзэхэд 3'000 мянган төгрөгийн үнэтэй цамцан дээр 20'000 төгрөгийн ямар нэг брендийн лого хадсан цамц авч өмсөх, эсвэл жирийн нэгэн дундаж ресторанд ороод 10'000 төгрөгөөр аваад идэх хоолтой яг адилхан амттай хоолыг аль нэгэн үнэтэй ресторанаас 50'000 төгрөгөөр авч идэх гэх мэтчилэн тоочоод байвал барагдашгүй. Гэр бүлийнхээ мөнгийг ямар зүйлд зарцуулаад байгаагаа бодож үзээд, зарим нэг үнэтэй зуршлаасаа татгалзахад болохгүй нь юун.

Том савлагаатай нь илүү үнэтэй байдаг уу? Одоо үед ихэнх бүтээгдэхүүнийг янз бүрээр савлан худалддаг болжээ. Кока-Кола л гэхэд та бидний нэрлэж заншсанаар Эм Си Эс буюу шилтэй, тэгээд лаазтай, удаад нь хүслийн ундаа, бидний ундаа, түмний ундаа гэх мэтчилэн савлагдан борлуулагддаг. Савлагаа нь томрох тусмаа нэг грамм ундааны үнэ хямдарч байдгийг хүмүүс бүгд мэддэг. Хэлэх гээд байгаа юм маань их энгийн. Хэрвээ танай гэр бүлийн хэрэгцээнд гурил, будаа, элсэн чихэр, эсвэл шампунь, угаалгын нунтаг зэрэг тань дуусаад, та шинийг авах гэж байгаа бол айлтүй том савлагаатайг нь сонгоорой. Та хэмнэлт гаргалаа л гэсэн үг. Ингээд эцэст нь дүгнээд хэлэхэд хэмнэлтийг зөвхөн тухайн мөчид гаргаснаараа тооцдоггүй, харин ч урт хугацаанд ихийг хэмнэх нь илүү үр дүнтэй бөгөөд чанартай бүтээгдэхүүн хэрэглэснээр урт хугацаанд хэмнэлт гаргах үндэс суурь юм. Нэг үгээр бол чанар хамгийн зөв хэмнэлт гэсэн үг билээ.

Танийг юу хурцалдаг бэ?

2010-01-18T19:30:00.000-08:00

Үүний хариулт маш энгийн...

Тэмүүлэлт өдөр бүр шинэ боломжоор эхэлдэг
Тэмүүлэлт өдөр бүр шинэ амжилтаар төгсдөг

Хэрэв өөртөө итгэхүй хэмээх
Тэнгэрлиг хишгийг хүртсэн бол
Танд ямар ч зам хэцүү бэрх биш байх болно

Ухаалаг байсан болохоороо би өчигдөр
Хорвоо дэлхийг өөрчлөхийг хүссэн юм
Мэргэн болсон болохоороо би өнөөдөр
Өөрийгөө өөрчилж байна

Орчлон хорвоог өөрчлөхийг та хүснэ үү?
Тэгвэл эхэлж өөрийгөө өөрчлөгтүн
Өөрийгөө өөрчлөхийг та хүснэ үү?
Тэгвэл аниргүй далайд анирүй оршигтүн

Жинхэнэ баясал дотроос ундарна
Гадаад нөхцлөөс үл хамаарна
Таны дотор таны биеэр баяр баяслын илгээмж тээсэн мөрөн урсана
Тэнгэрлиг тэр баясал болбоос амьдралын эрхэм дээд зорилго билээ

Юу таныг тушна, түүнийг март
Юу таныг сохолно, түүнийг март
Юу таныг хязгаарлана, түүнийг март
Юу таныг сэрээнэ, түүнд суралц
Юу таныг чөлөөлнө, түүнд суралц
Юу таны сэтгэлийг хангана, түүнд суралц

Та жаргалтай байхыг хүснэ үү ?
Тэгвэл ухааныхаа хүчийг дэвэргэж бүү үнэл
Сэтгэлийнхээ гэрлийг өчүүхэнд бүү тооц

Айдсыг хэрхэн ялах вэ?
Дотоод болон гадаад эв эеийн сэтгэлээр
Эв эеийн гэрэл гэгээнд айдас оршиж эс чадна

Гэрэлт цацраг нь ухаанд тань бялхтал
Ямагт сэтгэлийнхээ наран гэрэлд оршигтүн

Атгаг атаархал гэгч
Эмгэг хууч юм.
Анагаах найдвартай эм бол
Ган бат нэгдэл билээ

Цаг хугацаа наргианд итгэдэггүй
Цаг хугацаа надад ийн хэлнэ:
“Гүй, гүй, хүү минь гүйгтүн”

Ялалт ба Ялагдал хэмээх
Хоёр модны дунд
Тэвчээрийн мод урганам
Хатуужил тэвчээрийн модноос
Хамгийн анхилуун цэцэгс дэлгэрдэг

Үзвээс зохилтой
Хоёр гайхамшиг хэмээвээс
Энэрэн хайрлахуйн гайхамшиг буюу
Энэрэн өршөөхүйн гайхамшиг буюу

Хамгаас тусгаар билээ би гэж
Зөвхөн тэнэг л бодно
Хамгаас онцгой билээ би гэж
Зөвхөн тэнэг л бодно

Бэлтгэлгүйгээр оролдлого гэж үгүй
Оролдлогогүйгээр ахиц гэж үгүй
Ахицгүйгээр төгөлөржил гэж үгүй
Төгөлдөржилгүйгээр ханамж гэж үгүй

Хайр гэдэг нь нэгэн зүйлийг ухаарахуй юм
Бишрэл гэдэг нь нэгэн зүйлийг үйлдэхүй юм
Огоорол гэдэг нь нэгэн зүйлийг өгөхүй юм
Харин талархал гэдэг нь нэгэн зүйлд хувилахуй юм

Заримдаа би дуугүй байх хэрэгтэй болдог
Учир юун гэвэл энэ нь арай сайн мэдэж, арай мэргэн сэтгэж, арай төгс болж, арай түргэн үнэнд хүрэх цорын ганц зам юм

Ялалт хийгээд ялагдлын минь дотор, нууцхан ч бас илхэн баяр баясгалан амьсгалан байхын учир амьдралын тулааны талбарыг хайрлагтүн

Таны ухаан түмэн асуултаар дүүрчээ
Тэр бүхэнд хариулж чадах нэгэн Багш бий
Тэр Багш хэн бэ гэвээс
Таны аниргүйг эрхэмлэгч Багш билээ
Таныг урамшуулж буй тэр л хүн жинхэнэ багш тань
Таныг хайрлаж буй тэр л хүн жинхэнэ багш тань
Таныг албадаж буй тэр л хүн жинхэнэ багш тань
Таныг төгөлдөржүүлж буй тэр л хүн жинхэнэ багш тань
Таныг эрхэмлэж буй тэр л хүн жинхэнэ багш тань...

Хүндэлдэг

2009-11-19T23:45:00.000-08:00

Хүний мөнгө төгрөг, эд материал цуглуулсан байдлаас илүүгээр хувиа бодож зүрхлэдэггүй ухаалаг байдал намайг гайхшруулдаг. Нийгмийн гарал, нэр хүндээс илүүгээр үнэн шудрагын төлөө хохироход ч бэлэн байдаг хатан зоригт ухаалаг байдлыг би биширдэг. Дур зоргоороо ярин илүү олон үг урсгаж байдаг чалчаа амьтдаас илүү үнэний хүндхэн үгийг дөлгөөн хэлчихдэг цөөн ухаалаг үгэнд би татагддаг. Үйлдэл үргэлж үгнээс зөрөхийг хараад ой гутах бөгөөд үхмэл тэр хоосон амдралаас илүү ухаалаг байдлыг гайхан алмайрдаг.

Өөрийгөө хэн бэ гэдгийг харуулахын төлөөл амьдрах өөрийн зөвийг харуулах гэж зүдэрдэг амьтдаас илүүгээр амьдралд гаргадаг сэтгэлийн хат, бэрхшээлийг давах тууштай байдал, төлөв даруу хэрнээ аливаа зүйлийн хохирогчоор биш харин өөрчлөгчөөр байх ухаалаг занг би бишэрдэг. Амьдралаа дан жүжиг болгосон хүмүүсийг хараад урам хугаравч байгаа бүхэн нь цөөхөн байсан ч нүдны өмнө ил байдаг шудрага хүнийг би хүндэлдэг.

Итгэдэг

2009-11-15T20:05:00.000-08:00

Би амьдралд итгэдэг. Амьдралыг хэзээ ч бvрэн тайлагдашгvй оньсого, хэзээ ч устах ёсгvй нандин зvйл, маргааш гэхэд л дурсамж болон хоцрох сонирхол дvvрэн адал явдлын урилга хэмээн ойлгодог. Би амьдрал гээчийн бидэнд eгдeг бие даах чадварыг, eeрийн ирээдvйгээ eeрee л босгох боломжийг шvтдэг. Цонхны цаанаас хаврын анхны нахиаг нулимс дvvрэн нvдээр хараад суух хvнд eвчтэй тэр нэгэн эрхэмийг харахдаа амьдралын аугаа сайхныг, vл тасалдах эрч хvчийг мэдэрдэг. Амьд явахын сайхныг тэр л eвчтeний нvднээс, барианд тvрvvлэн ирсэн холын зайн гvйлтийн тамирчны баяр баяслаас, ач хvvгийнхээ тeрхгvйтэн гvйхийг vзээд тvvнээсээ илvv баярлах эмээгийн харцнаас, гэдсэн дэх хvvхдээ хeдлeхeд баярлан суух эхийн мишээлээс олж хардааг.

Би эрх чeлeeнд итгэдэг. Би, бvх хvн eeртee тохиолдох баяр, гунигийг давж гарах сэтгэлийн тэнхээтэй гэдэгт, бие хvн бvхэн eeрийнх нь дур сонирхлын эсрэг хvчин зvйлсийг эсэргvvцэх чадалтай гэдэгт итгэдэг. Би иргэдээ алив зvйлд албаддаггvй, тэдний хvсэл зорилгыг эн тэргvvнд тавидаг, тэрхvv хvсэл зорилгыг нь хуулиар хамгаалж, дархлаажуулдаг, хувь хvнийг аливаа нэгэн дарамтаас хамгаалдаг, жалга довны vзлээр, хувь хvний eeрийнх нь vзэл бодлоор, нас хvйсээр, гадаад vзэмж тeрхeeр ялгаварлан гадуурхах явдлыг таслан зогсоодог, гэм буруутай нь тогтоогдоогvй хэнбугуайг ч болов нэр тeрийг нь хамгаалж байдаг тeр засгийн системийг хvсдэг.

Би аз жаргалын тeлeeх эрэл, тэмцэлд итгэдэг. Амжилттай эсэхэд нь биш, эцсийн хvрэх зорилгод нь биш, харин амьдрах урам зоригийг тэжээж байдаг тэрхvv аз жаргалын тeлeeх тэмцлийг eeрийг нь нандигнадаг. Би аялалыг, тvvний хvрэх цэгээс илvv амттайд, ганц хvний ярианаас илvv харилцан яриаг сонирхолтойд, цор ганц хариулт бvхий асуултаас илvv олон сонголттойг нь боломжтойд тооцон эрхэмлэнэ. Би хvмvvсийн хоорондын тэмцэл тэднийг улам хатжуулж, улам хvчирхэгжvvлдэг шиг ээ, хvмvvс тэрхvv тэмцлийн vр дvнд бие биесээ илvv их ойлгодог, илvv уужуу ухаантай болсон байдаг гэдэгт итгэдэг. Хvмvvн бид л бие биедээ аз жаргалыг бэлэглэдэг гэдэгт ч бас итгэж явдаг аа.

СОНГОЛ БА ХАРИУЦЛАГА

2009-07-16T21:37:00.000-07:00

Юуны өмнө оюутан болсон чамд баяр хүргье! Хүний амьдралд үндсэндээ хоёр сонголт байх бөгөөд энэ нь яг одоо чиний өмнө ирээд байна гэж ойлгогтун. Алийг нь сонгох вэ?

Сонголт1:-Бусдын эрхшээлээр, оногдсон тавлингаар амьдрах
Сонголт2:-Өөрөө өөрийнхөө хувь заяаг зохиож явах

Хэрэв чи энэ дөрвөн жилийг өөрийнхөө тааваар, урсгалаараа өнгөрөөе гэж бодож байгаа бол дээрх хоёр сонголтын эхнийхийг хийлээ гэсэн үг. Харин өөрийгөө дайчилж, сурч боловсоръё гэж бодож байгаа бол хоёр дахь сонголтыг хийлээ гэж ойлгож болно. Гэхдээ зөвхөн бодоод явах биш хэрэгжүүлэхгүй орхивол автоматаар эхний сонголт руу гулгана гэдгийг бас санах хэрэгтэй.

Амьдрал хүнд томоохон эргэлт гаргах боломжийг хэд хэдэн удаа санал болгодог юм. Тийм үед түүнийг хүлээж авах боломжтой, чадвартай байх эсэхээс тухайн хүний цаашдын хувь заяа хамаардаг гэж хэлж болно. Тийм чадвар "би хийгээд үзье" гэж шийдвэрлэх мөчид хэлж чадах потенциалыг оюутан насандаа хүн өөртөө суулгах ёстой болдог. Жишээ нь нэг хичээл дээр гурван өдөрт 50 хуудас рефират бичих даалгавар авлаа гэж бодъё боломжгүй мэт санагдах энэ даалгаварийг "хийе" гэж дайраад үзэх сэтгэл, "за болъё" гээд тэр хичээлийг хаях хоёроос хожмын олон үр дагавар хамаарна. Жишээ нь ажил дээр гарсан хойноо ямар нэг төслийн үр ашгийн тооцоог долоо хоногийн дотор боловсруулах захиалга ирсэн үед "тэгье надад даатгаж болно" гэж хэлж чадах уу үгүй юу гэдгээс тэр хүний цаашдын амжилт ахиж дэвших эсэх нь хамаарч болно.

Хүнд бүх амьдралын туршид оюутан нас шиг эрх чөлөө гэж үгүй. Дунд сургуульд байхад эцэг эх, багшийн заавраар явна. Үзэх хичээл ч гэсэн нэг ижил сургалтын хөтөлбөрт захирагдана. Их сургууль төгссөн хойноо бол ажил дээр гарч харъяа компани, эсвэл албан газрынхаа ажилын горимд тохируулан амьдрах хэрэгтэй болдог. Гэр бүлтэй болвол юу болох нь бүр ойлгомжтой.

Тэгвэл оюутан цаг бол хүн өөрөө өөрийнхөө цагийг яаж захиран зарцуулахыг мэддэг, дөрвөн жил тэр чигээрээ тэр хүний мэдэлд очдог зурвас үе юм. Эрх чөлөөтэй байна гэдэг сайхан ч түүнийхээ төлөө өөрөө дараа нь хариуцлага хүлээнэ гэдгийг бас санах хэрэгтэй. Энэ дөрвөн жилийг хэрхэн өнгөрөөхөөс тухайн хүний үлдсэн амьдрал шууд хамаардаг билээ. ДӨРВӨН ЖИЛ ӨӨРИЙГӨӨ ЗОВООСНООР ДӨЧИН ЖИЛИЙНХЭЭ ЖАРГАЛЫГ ЗОХИОНО.

Эхлээд "хүн" болцгооё

2009-07-14T19:21:00.000-07:00

Монгол залуус маань "Өөрийгөө хөгжүүлэх юмсан" гэж их ярих болсон. Юуны өмнө, өөрийгөө хөгжүүлэх гэж юу болох талаар яръя.

Өөрийгөө хөгжүүлэх гэдгийг гадаад хэл үзэх, компьютер хэрэглэж сурах гэх мэт зарим нэг ЧАДВАР эзэмшихээр хязгаарлан ойлгож ярих хүн их байдаг. Үнэндээ эдгээр нь хүний хөгжилд шаардагдах багаж зэвсэг төдий зүйл бөгөөд, жишээ нь дээр дурьдсан гадаад хэл, компьютерийн чадварууд нь мэдээлэл хүлээн авах, механик боловсруулалт хийх, дамжуулахад туслах нэг ёсны хэрэглүүрээс цаашгүй юм. Бидний хөл тавьж буй цахим эринд мэдээлэлийг хэн их хүлээж авсанаар биш хэн тэдгээрийг зөв задлан шинжилж өөрийн болгосноор мэдлэг боловсролын ялгаа гарах болоод байгаа. Чадвар, мэдлэг хоёр бол хүний оюун ухааны цар хүрээг илтгэхээс бус "хүний хөгжлийн" хэмжүүр болж чадахгүй.

Эндээс "хүний хөгжил" гэдгийг бүрэн утгаар нь авч үзэх шаардлага урган гарна. Хүн БИЕ ЦОГЦОС, ОЮУН УХААН, СЭТГЭЛ-УХАМСАР гэсэн гурван тулгуураас бүрддэг билээ. Иймд энэ гурван тулгуурыг хамтад нь авч үзэж байжил хүний хөгжилийг тодорхойлох боломжтой болох юм.

"Эрүү биед саруул ухаан оршино" гэдэгчилэн бид эхлээд чийрэг, гоо сайхан бие бялдарыг хөгжүүлэх хэрэгтэй ба үүний тулд биеийн тамир, спортоорхэрэгтэй болно. Споортоор хичээллэснээр гагцхүү эрүүл бие бялдартай болоод зогсохгүй тэвчээр хатуужил суудаг.

Гоо сайхан зүйлийг хараад бишрэх сэтгэл төрөхгүй, эсвэл муу муухай зүйлийг үзээд жигших сэтгэл төрөхгүй бол ухамсарт хүн гэж ойлгоход хэцүү байх. Байгалийн бусад амьтан шиг хоол тэжээл, амьдрах орчин нь бүрдсэн л бол бодох санах зүйлгүй нэг насыг өнгөрөөнө гэж байж таарахгүй. 19-р зууны зохиолч, гүн ухаантан Р.В.Эмерсон "Сайн худалдаачин эсвэл сайн аж ахуй эрхлэгч болохын өмнө хүн эхлээд ХҮН болох ёстой" гэж хэлсэн байдаг.

Америкт алдарт Харвард Их Сургуулиас эхлээд либерал артс коллежууд оюутаны 4 жилд мэрэгжил олгохыг гол зорилгоо биш 4 жилд хүн өөрийгөө хайх замд гардаг. Оюутанууд спортоор хичээллэж, мэдлэгээ тэлэн оюун ухаанаа задлаж, ертөнцийг үзэх үзлээ төлөвшүүлнэ. Харин дараа нь магистрын болон бусад шатны сургалтанд нарийн мэрэгжил эзэмшихэд шамддаг байна.

Энд өгүүлж буй "Хүн" гэлгийг товч тайлбарлавал, эрүүл чийрэг биетэй, өндөр ухамсартай, эрдэм мэдлэгрүү тэмүүлдэг, юмыг олон талаас нь харж чаддаг, бие даан шийдвэр гаргаад зогсохгүй түүнийгээ бодитойгоор хэрэгжүүлж чаддаг бүтээлч хүн,зөв зүйл хийхээс айдаггүй хүнийг хэлнэ. Тийм хүн нь өөрийнхөө хувийн амьдралыг бүрэн дүүрэн аваад явахын зэрэгцээ нийгэм-ард түмэний аюулгүй байдал, аз жаргалын төлөө хэрэг гарвал өөрийгөө золиосолж чаддаг байна. Яагаад гэвэл ард олноороо сайн сайхан байсан цагт өөрийнх нь аюулгүй, аз жаргалтай амьдрал баталгаажих боломжтойгухаардаг учираас тэр юм. бидний амьдран буй арчилсан нийгмийн тулгуур үзлийг тавилцсан Жан Жак Руссо ч ийм ИРГЭД олноороо төрж гарсан нийгэмд ардчилал жинхэнэ утгаараа оршин тогтнох боломжтой гэж үзсэн байдаг.

Дэлхий ертөнц улам даяарчилагдаж, өрсөлдөөн нэг орны хүрээнээс хэдийнэ хальжээ. Ийм нөхцөлд бид нэг соёлын хүрээнд юмыг харж сэтгэх биш олон соёлын хүрээнд сэтгэж бодож сурах шаардлагатай болж байна. Дэлхийн улс орон өнөөдөр бараа үйлчилгээгээр биш түүнийг бүтээн буй болгодог хүнээрээ өрсөлддөг болоод байна. Интернэт үйлчилгээ явуулдаг адилхан технологитой Япон, Италийн 2 компани байлаа гэхэн "япон хүн найдвартай" гээд Японы компаниар үйлчлүүлж байх жишээтэй. Мэдээллийн найдвартай хадгалаа, хувийн нууц гэдэг юм амин чухал асуудал болсон учраас үйлчилгээг гардан хийх субьектын найдвараар асуудал шийдэгдэх болсон учираас тэр юм. "Дэлхийн иргэн" байж чадах, тийм шаардлагыг хангаж чадах хүмүүсийг төлөвшүүлэн бий болгож чадаагүй цагт тэр орон хэзээд хоцрогдмол, хэзээд буурай чигээрээ үлдэх тавилантай. Дэд бүтэц, үйлдвэрлэл, технологийн хөгжлөөс илүүтэйгээр ХҮН ТАНЫ хөгжил Монгол орны ирээдүй юм шүү.

"Сэтгэлд гал байхад зууханд гал олдоно" гэж эцэг өвгөд маань сурагсан байдаг. Хүний амьдралд элдэв бэрхшээл түүнээс үүдээд ирээдүйдээ итгэл алдах явдал байнга тохоилддог. Ялангуяа энэ нь нийгмийн их өөрчлөлт хямралын үед хурцаар илэрдэг. Монгол залуус маань иймэрхүү зүйлд сэтгэлээр унаж няцалгүй, хүсэл зориг, хүн чанар, ёс суртахуунаа өндөрт өргөж, ирээдүй өөд уйгагүй тэмүүлэх хүсэл зорилготой байгаасай гэж хүсэж байна.

Мөрөөдөл тухай хэдэн өгүүлбэр

2009-06-25T04:02:00.000-07:00

Уруу татах хүч биднийг байнга заналхийлдэг ч түүнийг бут цохих хүчтэй ялгуусан арми бидэнд бас бий. Ямар ч хүнд үед тэвчээр болж, ямар ч боломжгүй үед хүу чадлыг дууддаг зүйл бол мөрөөдөл билээ.

"Тэнэгүүд л хоосон мөрөөддөг" гэж хэлэх хүн байдаг. Харин дээр дурьдсан ёсоор ихэнх хүн өөрийгөө ялж чаддаггүй учраас л хоосон мөрөөдөлтэй хоцордог. Хүн уруу татах хүчинд дийлдчихээд эцэст нь бүх бурууг хувь заяанд тохдог байна.

Том том юм ярьж мөрөөдсөн хир нь хийх ёстой наад захын ажлаа хийдэггүй хүн байдаг. Эсвэл бодол санаа нь шавьжны ертөнц мэт өчүүхэн бөгөөд гагцхүү амиа аврахын тулд нүдэнд харагдах зүйлийг үхэн хатан хийх хүн байна. Тэгвэл хүн ямар байвал зохистой вэ? Өргөн хүрээгээр сэтгэж, мөрөөдөх хэрэгтэй, харин урдаа байгаа жижиг зүйлээс хийж эхлэх шаардлагатай.

Зорьсон үйлийнхээ төлөө элсний ширхэг зөөх мэт уйгаггүй хөдөлмөрлөн, цаг мөч бүрд бүх боломжийг хайсан хүн заавал ид шидтэй учирна гэдэгт би итгэдэг. Наполеон Бонапартын " Боломжгүй гэдэг үг зөвхөн тэнэгүүдийн үгийн санд байдаг" гэсэн алдартай үгийг та бүхэн сонсож байсан байх. Агаарт хөвөх мэт биднийг тойрон байгаа мянга мянган боломжуудаас гагцхүү чихээ байнга сортойлгож, нүдээ байнга бүлтийлгэн өөрийгөө дайчилсан хүн л олж шүүрч чадна.

Даан ч ийм хүмүүс нь ховор юм даа

2009-06-20T00:09:00.000-07:00

Зусланд Шиврээ бороо орж байлаа. Манай байшингийн цонхоор Борооны дуслууд замбараагүй гэгчийн доошоо тэмүүлэн урсана. Зарим нь нийлж нэгдэн улам л томорсоор доошоо урсан усан замыг үүсгэн голын их урсгалд нэмэгдэж байхад үлдсэн ганцаар дуслууд тэндээ л хатаж уурших юм.

Энэ юуг хэлж байна вэ? Ердөө л байгалын нэгэн үзэгдлээс хүмүүний амьдралыг тэр тусмаа хүмүүний ертөнцийг таних амархаан.

Түүхэнд ялалтанд хүрч чадсан ухаантай хүмүүс юуг төв болгож амьдарсан бол? Тэр хүмүүс цөмөөрөө гол руу урсах найрамдалт борооны дуслууд бол харин тэнэг хүмүүс хатаж хоцорсон дуслууд юм.

Ухаантай хүний зүрхэнд аав ээж, ах дүү амраг садан, найз нөхөд, эх орон, бүхий л зүйл багтаж байхад харин тэнэг хүний зүрхэнд өөрийгөө л багтаах ч…

Ухаантай хүн өөрт тохиолдсон бэрхшээлдээ талархан алдаагаа олж засаж байхад тэнэг хүн шантарч…

Ухаантай хүн өөрийгөө ч бусдыг ч бодож тэдний төлөө үйлдэл хийж байхад тэнэг хүн бусдыг бодохоо умартан зөвхөн өөрийгөө л бодно…

Аливаа зүйлийг хэмждэг хойно Хүмүүнийг хэмжих шалгуур бол мэдлэг боловсрол, эд хөрөнгө, өнгө зүс, алдар гавьяа, шүтдэг шашинаар нь биш харин түүний зүрх сэтгэл хэр юм бэ гэдгийг л хэмждэг.

Ухаантай хүн алсыг бодож өөрийнхөө зугаа цэнгэлийг золиослон бусдын төлөө амьдардаг. Тэд энгийн хүмүүстэй адил бишээ. Энгийн хүмүүс унтаж байхад тэд хөдөлмөрөлж тэднийг өглөө босоход тэд аль хэдийн боссон хөдөлмөрөлдөг.

Энгийн хүмүүс цаг гаргаж хоолоо идэж байхад ухаантай хүмүүс явангаа хөдөлмөрлөнгөө хооллодог.

Энгийн хүмүүс өөрийнхөө төлөө шаналж байхад ухаантай хүмүүс бусдын төлөө шаналдаг…

Энгийн хүмүүс жижиг сажиг зүйлээр оролдож бичил ертөнцөө чимэвч ухаантай хүмүүс өөрийн ертөнц бусдын ертөнцийг ч чимэж улс орон бүхий л дэлхийг чимэхийн тулд өөрийгаа дайчлан амьдардаг.

Хорвоо дэлхий өөрөө ухаантай учраас ухаантай хүнд хайртай билээ. Нар бусдын төлөө гэрэлтэн салхи бусдын төлөө агаарын солилцоо үүсгэн байхад гол горхи далайн ус амь бүхнийг тэтгэнэ. Энэ хорвоод хүмүүнээс бусад нь бүгд бусдын төлөө амьдардаг.

Яагаад ийм болцон юм бэ?

2009-06-18T20:24:00.000-07:00

Өнөөдөр тохиолдсон нэгэн явдлаас улбаалан хүн юу хэлэхээ мэддэг байх нь хангалттай бус, харин түүнийгээ яаж хэлэх вэ гэдэг нь чухал болохыг ойлгосон. Үнэхээр үнэнд хүрэх ганц зам байдаг боловч үнэнээс төөрүүлэх мянган зам байдаг юм билээ. Миний хэлсэн үг, хийсэн үйлдэл бусдад заавал таалагдах албагүй ч хүн юм чинь алдаа оноо байгааг хүлээн зөвшөөрөхөөс өөр яах вэ! Хүн өөрийнхөөрөө байх шиг сайхан юм алгаа. Өөрийн үзэл бодлоо чөлөөтэй хуваалцаж, ертөнцийг үзэх үзлээрээ хүнд муу санахгүй тухайн хүний байдлыг миний бие хэрхэн хүлээн авсан түүнийгээ шуудхан илэрхийлж байхад тэр хүн яагаад миний ярьсан юмыг давс хачираар дүүргэж байж бусдад буруу аргаар илэрхийлээд байнаа, тэр хүн яагаад зөвхөн өөрийгөө бодоод бусдыг бодохгүй байнаа, тэр хүн яагаад ирээдүйгээ бус өнөө маргаашаа бодоод байнааа, тэр хүн яагаад бэлэнчлэх сэтгэлгээгээр хүнтэй харицаад байнаа… Яагаад…?

Гэхдээ дэлхийд олон өнгө байдгийн адилаар, олон янзын хүмүүс бас байх л учиртай. Хүн бүр адилгүйг би мэднээ, гэхдээ ухамсартай байх цаг болсон бишүү !!!

За ертөнцийг зөвөөр үзэх үзлээр манай монголын нийгэм дутагдаад байнаа, Ийм жишээ хангалттай бий, нүдээр үзэж толгой сэгсэрч явсаар өдийг хүрлээ.

Би л болж бүтэж байвал бусад нь хамаагүй, өнөөдөр л болж байвал маргааш хамаагүй гэсэн өнгө аястай болчихжэээ. Байнга л бэлэнчлэх сэтгэлгээ хаа сайгүй, бие махбодь, оюун ухаанаа дайчлан өөрийгөө хөгжүүлэх, ухамсарлах үзэл хаачив аа !!! Үнэхээр хүмүүсийн дундах ертөнцийг зөвөөр үзэх үзэл алга болчихжээ, харамсалтай л юм.

Ийм үзэл суртахуунгүй байж яаж амьдрах гээд байгаан бол доо, ичих булчирхайгаа элгэндээ наасан үйл явдал, ёс суртанхууны доголдол хаа сайгүй сонсогдоно. Юм л бол бие биенээ хэрхэн дэмжиж тэтгэх вэ гэхээсээ илүү яаж доош нь унагаах вэ, яавал би тэрнээс илүү гарах вэ, за бүр цаашлаад хэрхэн нэгнээсээ илүүг долоохоо л боддог шиг байгаа юм. Энэ бол өнөөгийн Монголын нийгэмд бий болоод байгаа нүднээс далд бодит үнэн юм.

Хүний дотоод ертөнцийг зөвөөр үзэх үзэл чинь цаанаасаа үнэ цэнэтэй маш нандин зүйл юм. Бусдаас дээгүүр байх чинь огт хамаагүй, хамгийн гол нь та өчигдөр байснаасаа хэр дээшилсэн бэ гэдэг л өөрт чинь чухал. Хүн чамаас илүү байна уу, дутуу байна уу огт хамаагүй ээ, харин чи өөртөө хэр сэтгэл хангалуун байна гэдэг л чухал шүү дээ. Би ийм тийм илүү дутуу юм яриад, хийгээд яваад байгаа хүмүүсийг өрөвдөнө үү гэхээс зүхэхгүй. Яах юм бэ, наадах чинь ертөнцийг зөвөөр үзэх үзлээ гээсэн, амьдрах учраа олоогүй л яваа хүн юм байна шүү дээ гээд л бодохлоор үнэхээр аймшигтай санагдана.

Миний бодлоор зарим хүмүүс тухайн хүнийхээ сайн, муу талаас хамгийн түрүүнд дутагдалыг нь олж хараад шүүмжлээд бусдад давслаад ярина, эсвэл сайн талыг нь анзаарахаар муухай атаархаж далдуур хорлоно, ерөнхийдөө өөртэйгээ жишиж харьцуулаад байх шиг байгаа юм. Нэг ёсондоо өөрөөс нь дээртэй тааралдвал бялдуучилна, эсгэрээрээ бол үл тоомсорлоно. Ингэж бүх л дэлхийтэй өрсөлдөх хэрэг байна уу??? хүн чамаас сайн байна уу? муу байна уу? чамд ямар хэрэгтэй юм бэ? Тухайн хүн өөрийгөө мэдэж байвал л боллоо шүү дээ. Хүнийг хувь хүн, хамгийн гол нь ХҮН гэсэн үзлээр хандахаа больжээ. Энэ л харамсалтайяа.

Бусдын хэрэгт хошуу дүрч байхаар өөрийгөө ядаж нэг жаахан хөгжүүлээд аваачээ гэмээр байна. Хүн гэдэг чинь их сонин юм билээ, Би тэр болгонтой нь тааруулж харилцах гэж эхэндээ зүдэрлээ. Сүүлдээ бүр даварна уу гэхээс багасгана гэж байхгүй, Яалтай ч билээ.

Хүмүүсээ, амьддаа бие биенээ хайрлая гэсэн их найрагчын үгээр өндөрлөё.